Merhaba Ziyaretçi

Engelli Öğrencilere Yönelik Robotlar ve Yardımcı Teknolojiler

  • 3 Yanıt
  • 45 Gösterim
*

Çevrimdışı sahin1234

  • *
  • 5
  • +1/-0
    • Profili Görüntüle
Özel eğitim alanında bireylerin engel türüne yönelik çeşitli yardımcı teknolojiler kullanılmaktadır. Yardımcı teknolojilerden olan robotların eğitimin farklı kademelerinde (ortaöğretim, yükseköğretim vb.) kullanımı yaygınlaşmaya başlamış olsa da özellikle zihinsel engellilere yönelik eğitici robot çalışmaları sınırlıdır (Karal, 2013). Engellilere yönelik yapılan çalışmalar incelendiğinde, zihinsel engellilerden daha çok bedensel engellilere yönelik servis robotları ve tıp alanında kullanılan fizyoterapist robotlar üzerine çalışmalar üzerinde çalışmalar bulunmaktadır (Jafari, Adams ve Tavakoli, 2016). Kakiuchi, Nozawa, Yamazaki, Okada ve Inaba (2009) Robotların özellikle evlerde engellilere kıyafet değişimi, temizlik işleri ve taşıma işlemlerinde yardım amaçlı kullanılabildiğini göstermişlerdir.
Jackson (1993), robotların günlük yaşamda, beslenmede ve ulaşımda insanlara yardımcı olacaklarını ve farklı medikal alanlarda fiziksel engeli olan bireylere yardımcı olabileceklerini belirtmiştir. Son yıllarda giyilebilir robotik teknolojiler sayesinde fiziksel engellilere yönelik robot kollar, eller ve hareket etmelerini sağlayan robotik bacaklar üzerine çalışmalar yapılmaktadır (Huo, Mohammed, Moreno, ve Amirat, 2016; Oguntosin, Harwin, Kawamura, Nasuto ve Hayashi, 2015; Park, Santos, Galloway, Goldfield ve Wood, 2014; Rahman vd., 2015).
Zihinsel engelli öğrencilere yönelik yapılan teknoloji destekli eğitim çalışmaları genellikle bilgisayar ve internet destekli yazılımlar olarak yaygınlaşmıştır (Alessi ve Trollip, 2001; Kuzu, 2007; Yanpar, 2006; Erişen ve Çeliköz, 2009; Wu, Chen, Yeh, Wang ve Chang, 2014). Ancak teknolojinin ilerlemesiyle birlikte özellikle tabletler, dizüstü bilgisayarlar, akıllı telefonlar, sanal dünyalar, artırılmış gerçeklik (augmented reality), bulut teknolojisi (cloud computing), ve oyun tabanlı uygulamalar yardımcı teknolojiler arasında yer bulmuştur (Abbott, Brown, Evett ve Standen, 2014; Carmien ve Wohldman, 2008; Chiang ve Jacobs, 2010; Everhart, Alber-Morgan ve Park, 2011; Fernández-López, Rodríguez-Fórtiz, Rodríguez-Almendros ve Martínez-Segura, 2013; Filgueiras, Prietch ve Preti, 2015; Gudanescu, 2010; Lin vd., 2016; Pennington, 2010). Bu çalışmalar öğrenme güçlüğü çeken farklı zihinsel engel kategorilerinde yer alan öğrencilere yönelik yapılmış çalışmalardır. Aziz vd. (2012), bulut teknolojisi ve artırılmış gerçeklik içeren uygulamaların, duygusal ve davranışsal yönden bozuklukları olan özel eğitim öğrencilerinin öğrenmelerine olumlu katkı sağladığını tespit etmişlerdir. Campigotto, McEwen ve Demmans Epp (2013) Toronto bölgesindeki 2 farklı alanda yaşları 7-12 arasındaki özel eğitim alan öğrencilerde, mobil iOS cihazlarında “myvoice” isimli uygulamayı kullanarak yaptıkları çalışmada, ilk olarak öğrencilerin derse katılımlarında ve motivasyonlarında artış olduğunu tespit etmişlerdir. Zihinsel engellilerin eğitiminde yardımcı teknolojilerin kullanımına yönelik olarak Karal vd. (2010) multimedya nesneleri içeren ve sesli dönütler veren bir oyunun zihinsel engellilerin devinsel becerilerin gelişmesinde olumlu etkisi olduğunu belirtmişlerdir. Haksız (2013), özel eğitimde tablet kullanımına yönelik yaptığı çalışmada, uygulamada yer alan öğretmenlerin tablet kullanımı kesinlikle tavsiye ettiklerini, gerek mobil olması gerekse dokunmatik ekranı dolayısıyla çok avantajlı olduğunu belirtmiştir. Rezaiyan, Mohammadi ve Fallah (2007), oyunların zihinsel engellilerin dikkatlerini toplamada olumlu yönde etki ettiğini tespit etmişlerdir.
Shamsuddin vd. (2012) zihinsel engelli öğrencilerin eğitiminde insansı robot kullanarak sınırlı sayıdaki araştırmalardan birini yapmışlardır. Bu araştırmada otizm spektrum bozuklukları bulunan öğrenciler ile insan-robot etkileşimini incelemişlerdir. Sosyalleşme, iletişim ve oyunsal davranışların etkilerini gözlemlemişler ve sonuç olarak geleneksel yönteme göre robot destekli eğitimin otizm spektrum bozuklukları bulunan öğrencilerde etkileşimi olumlu yönde artırdığını ve dikkat çekmede başarılı olduğunu açıklamışladır. Lego robotlar kullanarak zihinsel engellilerin öğrenme işlevlerine etkilerini araştıran Lin, Bednarik, Sutinen ve Virnes (2006) esnek ve kullanılabilir tasarımların sağlanması halinde öğrencilerin bilişsel becerileri, özgüvenleri, uzamsal zekâları gibi konularda faydalı olabileceğini aktarmışlardır. Dautenhahn ve Billard (2002), mobil robot ile otizm terapisinde iletişim becerileri kazandırma aracı olarak robotları kullanmışlardır. Dautenhahn ve Billard (2002), otistik bireylerin insanlarla kurmaları gereken basit günlük etkileşimleri robot destekli eğitim ile kazandıkları ve sosyal becerilerini geliştirmelerine yardımcı olduğunu ifade etmişlerdir (Karal, 2013). Benzer bir çalışmada BEATBOTS isimli robotun dans hareketleri ile otistik öğrencilerin terapisi için kullanılmıştır. (Kozima, Nakagawa ve Yasuda, 2007). Greczek, Short, Clabaugh, Swift-Spong ve Mataric (2014) araştırmalarında DragonBot isimli robotu, 3 haftalık periyotta özel eğitim ihtiyacı olan otizm spektrum bozuklukları bulunan öğrencilerde kullanmışlardır. Uygulamada yapay yiyecekler ile faydalı yiyecekleri ayırt etmeleri noktasında bir tasarım gerçekleştirmişlerdir. Öztürk, Akkan, Büyüksevindik ve Kaplan (2016), hafif düzeyde engelli öğrenciler üzerinde sanal manipülatörler yardımıyla yaptıkları çalışmada, öğrencilerin etkinliklere karşı daha ilgili olduklarını ve motivasyonu yüksek bir şekilde katılım sağladıklarını belirtmişlerdir.

Durmuş Özdemir ve Selçuk Karaman'ın
Hafif Düzeyde Zihinsel Engelli Öğrencilerin İnsansı Robot ile Etkileşimlerinin Dönüt Türleri Açısından İncelenmesi
adlı makalesinden alıntı yapılmıştır.

*

Çevrimdışı my

  • *
  • 4
  • +1/-0
    • Profili Görüntüle
Özel eğitim alanında bireylerin engel türüne yönelik çeşitli yardımcı teknolojiler kullanılmaktadır. Yardımcı teknolojilerden olan robotların eğitimin farklı kademelerinde (ortaöğretim, yükseköğretim vb.) kullanımı yaygınlaşmaya başlamış olsa da özellikle zihinsel engellilere yönelik eğitici robot çalışmaları sınırlıdır (Karal, 2013). Engellilere yönelik yapılan çalışmalar incelendiğinde, zihinsel engellilerden daha çok bedensel engellilere yönelik servis robotları ve tıp alanında kullanılan fizyoterapist robotlar üzerine çalışmalar üzerinde çalışmalar bulunmaktadır (Jafari, Adams ve Tavakoli, 2016). Kakiuchi, Nozawa, Yamazaki, Okada ve Inaba (2009) Robotların özellikle evlerde engellilere kıyafet değişimi, temizlik işleri ve taşıma işlemlerinde yardım amaçlı kullanılabildiğini göstermişlerdir.
Jackson (1993), robotların günlük yaşamda, beslenmede ve ulaşımda insanlara yardımcı olacaklarını ve farklı medikal alanlarda fiziksel engeli olan bireylere yardımcı olabileceklerini belirtmiştir. Son yıllarda giyilebilir robotik teknolojiler sayesinde fiziksel engellilere yönelik robot kollar, eller ve hareket etmelerini sağlayan robotik bacaklar üzerine çalışmalar yapılmaktadır (Huo, Mohammed, Moreno, ve Amirat, 2016; Oguntosin, Harwin, Kawamura, Nasuto ve Hayashi, 2015; Park, Santos, Galloway, Goldfield ve Wood, 2014; Rahman vd., 2015).
Zihinsel engelli öğrencilere yönelik yapılan teknoloji destekli eğitim çalışmaları genellikle bilgisayar ve internet destekli yazılımlar olarak yaygınlaşmıştır (Alessi ve Trollip, 2001; Kuzu, 2007; Yanpar, 2006; Erişen ve Çeliköz, 2009; Wu, Chen, Yeh, Wang ve Chang, 2014). Ancak teknolojinin ilerlemesiyle birlikte özellikle tabletler, dizüstü bilgisayarlar, akıllı telefonlar, sanal dünyalar, artırılmış gerçeklik (augmented reality), bulut teknolojisi (cloud computing), ve oyun tabanlı uygulamalar yardımcı teknolojiler arasında yer bulmuştur (Abbott, Brown, Evett ve Standen, 2014; Carmien ve Wohldman, 2008; Chiang ve Jacobs, 2010; Everhart, Alber-Morgan ve Park, 2011; Fernández-López, Rodríguez-Fórtiz, Rodríguez-Almendros ve Martínez-Segura, 2013; Filgueiras, Prietch ve Preti, 2015; Gudanescu, 2010; Lin vd., 2016; Pennington, 2010). Bu çalışmalar öğrenme güçlüğü çeken farklı zihinsel engel kategorilerinde yer alan öğrencilere yönelik yapılmış çalışmalardır. Aziz vd. (2012), bulut teknolojisi ve artırılmış gerçeklik içeren uygulamaların, duygusal ve davranışsal yönden bozuklukları olan özel eğitim öğrencilerinin öğrenmelerine olumlu katkı sağladığını tespit etmişlerdir. Campigotto, McEwen ve Demmans Epp (2013) Toronto bölgesindeki 2 farklı alanda yaşları 7-12 arasındaki özel eğitim alan öğrencilerde, mobil iOS cihazlarında “myvoice” isimli uygulamayı kullanarak yaptıkları çalışmada, ilk olarak öğrencilerin derse katılımlarında ve motivasyonlarında artış olduğunu tespit etmişlerdir. Zihinsel engellilerin eğitiminde yardımcı teknolojilerin kullanımına yönelik olarak Karal vd. (2010) multimedya nesneleri içeren ve sesli dönütler veren bir oyunun zihinsel engellilerin devinsel becerilerin gelişmesinde olumlu etkisi olduğunu belirtmişlerdir. Haksız (2013), özel eğitimde tablet kullanımına yönelik yaptığı çalışmada, uygulamada yer alan öğretmenlerin tablet kullanımı kesinlikle tavsiye ettiklerini, gerek mobil olması gerekse dokunmatik ekranı dolayısıyla çok avantajlı olduğunu belirtmiştir. Rezaiyan, Mohammadi ve Fallah (2007), oyunların zihinsel engellilerin dikkatlerini toplamada olumlu yönde etki ettiğini tespit etmişlerdir.
Shamsuddin vd. (2012) zihinsel engelli öğrencilerin eğitiminde insansı robot kullanarak sınırlı sayıdaki araştırmalardan birini yapmışlardır. Bu araştırmada otizm spektrum bozuklukları bulunan öğrenciler ile insan-robot etkileşimini incelemişlerdir. Sosyalleşme, iletişim ve oyunsal davranışların etkilerini gözlemlemişler ve sonuç olarak geleneksel yönteme göre robot destekli eğitimin otizm spektrum bozuklukları bulunan öğrencilerde etkileşimi olumlu yönde artırdığını ve dikkat çekmede başarılı olduğunu açıklamışladır. Lego robotlar kullanarak zihinsel engellilerin öğrenme işlevlerine etkilerini araştıran Lin, Bednarik, Sutinen ve Virnes (2006) esnek ve kullanılabilir tasarımların sağlanması halinde öğrencilerin bilişsel becerileri, özgüvenleri, uzamsal zekâları gibi konularda faydalı olabileceğini aktarmışlardır. Dautenhahn ve Billard (2002), mobil robot ile otizm terapisinde iletişim becerileri kazandırma aracı olarak robotları kullanmışlardır. Dautenhahn ve Billard (2002), otistik bireylerin insanlarla kurmaları gereken basit günlük etkileşimleri robot destekli eğitim ile kazandıkları ve sosyal becerilerini geliştirmelerine yardımcı olduğunu ifade etmişlerdir (Karal, 2013). Benzer bir çalışmada BEATBOTS isimli robotun dans hareketleri ile otistik öğrencilerin terapisi için kullanılmıştır. (Kozima, Nakagawa ve Yasuda, 2007). Greczek, Short, Clabaugh, Swift-Spong ve Mataric (2014) araştırmalarında DragonBot isimli robotu, 3 haftalık periyotta özel eğitim ihtiyacı olan otizm spektrum bozuklukları bulunan öğrencilerde kullanmışlardır. Uygulamada yapay yiyecekler ile faydalı yiyecekleri ayırt etmeleri noktasında bir tasarım gerçekleştirmişlerdir. Öztürk, Akkan, Büyüksevindik ve Kaplan (2016), hafif düzeyde engelli öğrenciler üzerinde sanal manipülatörler yardımıyla yaptıkları çalışmada, öğrencilerin etkinliklere karşı daha ilgili olduklarını ve motivasyonu yüksek bir şekilde katılım sağladıklarını belirtmişlerdir.

Durmuş Özdemir ve Selçuk Karaman'ın
Hafif Düzeyde Zihinsel Engelli Öğrencilerin İnsansı Robot ile Etkileşimlerinin Dönüt Türleri Açısından İncelenmesi
adlı makalesinden alıntı yapılmıştır.

Hoş geldiniz hocam, paylaşım için teşekkürler.

*

Çevrimdışı sahin1234

  • *
  • 5
  • +1/-0
    • Profili Görüntüle
hoşbulduk saolun hocam.

*

Çevrimdışı sahin1234

  • *
  • 5
  • +1/-0
    • Profili Görüntüle
https://www.youtube.com/watch?v=ermEmpfWtmY&t=96s

Leka, otizmli çocukların dikkatlerini başarılı bir şekilde çekebilen bir robot olma özelliğine sahiptir. Otizmli çocukların dikkat sürelerinin kısalığı ve odaklanma problemleri dikkate alındığında leka otizmli çocukların hayatlarına hareket edebilmesi, ses çıkartması, etrafında dönebilmesi, ışık saçması ile otizmli çocukların dikkatlerini çekebilmektedir. Dikkat sağlandığı zaman robotu kontrol ettiğimiz sisteme otizmli çocuğa kazandırılmak istenen becerilerin komutlarını içeren bir paket yüklenebilir, böylece otizmli çocuklara beceri öğretimi imkanı elde edilebilir. Ayrıca otizmli birey ile konuşan robot sayesinde otizmli bireylerle iletişim becerilerini ve konuşma becerilerini geliştirici egzersizler yapılabilir aynı zamanda iyi bir oyun arkadaşıdır.